Trochę historii ... dla ciekawskich

Zaręczyny nie są „wynalazkiem” epoki nowożytnej, a wręcz przeciwnie były już obchodzone w starożytności. Oczywiście w zależności od kraju i panujących obyczajów przyjmowały one różne formy.
Dla przykładu w Rzymie był znany obyczaj wręczania narzeczonej monety, albo żelaznego lub złotego pierścionka na znak zawarcia zaręczyn. Z czasem dla potwierdzenia przyjętych zobowiązań rodzice spisywali kontrakt. W Grecji na ślub musiał wyrazić zgodę ojciec lub opiekun dziewczyny.
W historii znane są ciekawe przypadki „zaręczyny na przyszłość” które były zawierane przez dynastie europejskie w średniowieczu i czasach nowożytnych. Były one praktykowane w sytuacji, gdy chciano małżeństwem przypieczętować sojusz, a przyszli narzeczeni byli jeszcze dziećmi.

Polska
W Polsce najbardziej znanym przypadkiem „zaręczyny na przyszłość” był związek Jadwigi Andegaweńskiej z Wilhelmem Habsburgiem. Jadwiga wówczas miała 4 lata a Wilhelm 8. Jednak jak wiadomo związek ten nie doszedł do skutku ponieważ Jadwiga została koronowana na króla Polski. Natomiast możni małopolscy mieli w planach wprowadzić na tron wielkiego księstwa litewskiego Jagiełły. Oczywiście zmiana przyszłego małżonka nie była łatwa i w konsekwencji na mocy unii w Krewie Jagiełło zobowiązał się wypłacić Wilhelmowi 200 000 florenów odszkodowania za zerwanie zaręczyn.   

Cofając się do czasów Słowian według niektórych historyków panował wówczas zwyczaj, że chłopak porywał wcześniej upatrzoną dziewczynę z domu rodzinnego. Potem następowało wypłacanie wiana (słowo to pierwotnie oznaczało kupno lub sprzedaż), które stanowiło odszkodowanie dla rodziny uprowadzonej dziewczyny.

W okresie wczesnohistorycznym takie wypadki zdarzały się już raczej rzadko. Małżeństwa były zawierane już na podstawie umowy wiążącej dwie zaprzyjaźnione rodziny. Główną rolę przy zawiązywaniu takiej umowy odgrywał swat (inaczej dziewosłąb), który pośredniczył pomiędzy dwoma rodzinami. Swat (inaczej swojat od swój) oznaczał zaufanego człowieka, który miał za zadanie przyswojenie rodzinie nowego jej członka.
W chwili gdy rozmowy z rodziną dziewczyny przebiegały pomyślnie i ustalono wysokość wiana oraz posagu, następowały zaręczyny (inaczej zrękowiny, zmówiny). „Obrzęd ten polegał na złączeniu rąk młodych przez swata, częstowaniu ich chlebem i serem i zapijaniu umowy.”

Rola zaręczyn w społeczeństwie

Strona Główna Trochę historii ... dla ciekawskich